Europa drogi gaz, a Costco ogranicza olej

Europa wchodzi w sezon grzewczy z niepokojem

Ceny gazu w Europie wzrosły do najwyższego poziomu od grudnia 2022 roku, a rynek znów zaczyna wyceniać scenariusz ostrej zimowej zmienności. Kontrakty referencyjne w Niderlandach podskoczyły nawet o 5,3%, dochodząc do około 84 euro za MWh. To wyraźny sygnał, że inwestorzy i odbiorcy energii obawiają się trudniejszego okresu przed nadchodzącą zimą.

Największy problem nie dotyczy wyłącznie samej ceny, ale też poziomu zapasów. Europejskie magazyny gazu są zapełnione jedynie w 68%, podczas gdy średnia z ostatnich 15 lat o tej porze roku wynosi około 85%. Taki dystans do historycznej normy oznacza mniejszy bufor bezpieczeństwa, jeśli nadejdą silne mrozy albo pojawią się zakłócenia w dostawach.

Co napędza wzrost

Na wzrost cen składa się kilka czynników jednocześnie:

• wolniejsze uzupełnianie magazynów,
• spadek dostaw LNG do Europy Zachodniej w ostatnim tygodniu,
• ryzyka dla szlaków morskich w rejonie Zatoki Perskiej i Morza Czerwonego,
• obawy, że przy niższych zapasach każdy epizod zimna szybciej przełoży się na presję zakupową.

Analitycy zwracają uwagę, że rynek nie reaguje na jeden pojedynczy impuls, lecz na zbieżność kilku zagrożeń. W takich warunkach nawet umiarkowane ochłodzenie może podbić ceny, bo odbiorcy będą musieli szybciej sięgać po dodatkowe wolumeny.

Zimowa premia za ryzyko

Gaz ziemny pełni w Europie kluczową rolę w ogrzewaniu domów, ale także w przemyśle i energetyce. Gdy zapasy są niższe od normy, rynek zaczyna wyceniać większe ryzyko gwałtownych skoków cen. To właśnie dlatego kontrakty na zimę rosną szybciej niż wskazywałaby sama bieżąca podaż.

Sytuację komplikuje również fakt, że LNG stało się ważnym zabezpieczeniem dla europejskiego systemu energetycznego. Jeśli jednak dostawy płyną wolniej, a jednocześnie rosną napięcia na kluczowych trasach transportowych, operatorzy muszą płacić więcej za bezpieczeństwo dostaw.

Tego samego dnia Costco ogranicza sprzedaż oleju

Na tle energetycznej presji pojawił się także ciekawy sygnał z rynku detalicznego w USA. Costco ograniczyło zakup syntetycznego oleju silnikowego Kirkland Signature do dwóch opakowań na zamówienie. W sklepie internetowym pojawiło się ostrzeżenie, że maksymalna ilość dla wskazanego produktu wynosi 2 sztuki.

Według dostępnych informacji cena opakowania 10 kwart miała wzrosnąć z około 30 dolarów do 57,99 dolara. To niemal podwojenie ceny, choć należy pamiętać, że stawki mogą różnić się w zależności od kanału sprzedaży, promocji i lokalizacji.

Dlaczego to ważne

Z pozoru zwykły produkt konsumencki pokazuje, jak szeroko mogą rozchodzić się skutki napięć w sektorze energii. Oleje silnikowe, paliwo lotnicze i diesel są częścią tej samej rozbudowanej logiki rafineryjnej. Gdy marże na produktach destylowanych są wysokie, rafinerie mogą kierować większą część mocy produkcyjnych właśnie tam, ograniczając dostępność innych produktów, w tym olejów bazowych.

To nie oznacza automatycznie, że każdy wzrost ceny oleju ma jedną konkretną przyczynę. Jasne jest jednak, że rynek rafineryjny znajduje się pod presją, a taka presja może utrudniać utrzymanie niskich cen na produktach codziennego użytku.

Rafinerie pod presją i droższy surowiec

W tle tego zjawiska widać również napięcia geopolityczne wokół kluczowych szlaków transportu energii, w tym Cieśniny Ormuz i Bab al-Mandab. Do tego dochodzą informacje o wcześniejszych zakłóceniach w instalacjach energetycznych na Bliskim Wschodzie. Wpływ takich zdarzeń na ceny produktów końcowych bywa pośredni, ale realny.

Do gry wchodzą też wymagania techniczne. Nowoczesne silniki są bardziej wymagające, a oleje muszą spełniać konkretne normy i certyfikacje. Nie każdy zamiennik nadaje się do każdego auta, więc nagłe problemy z dostępnością jednego produktu nie zawsze da się łatwo obejść.

Co obserwować dalej

Najważniejsze będą teraz trzy rzeczy:

1. tempo uzupełniania europejskich magazynów gazu,
2. kierunek dostaw LNG do Europy,
3. rozwój sytuacji na kluczowych szlakach morskich i w rafineriach.

Jeśli zima okaże się chłodniejsza od oczekiwań, a dostawy pozostaną napięte, rynek może szybko podbić ceny jeszcze bardziej. Jeśli jednak temperatury będą łagodne, Europa zyska czas na odbudowę zapasów i ograniczenie presji.

Na razie jedno jest pewne: zarówno w energetyce, jak i na rynku dóbr codziennego użytku, presja kosztowa zaczyna być coraz bardziej widoczna.