Spór o prywatność w edukacyjnej AI narasta

Dwa głośne wątki wokół AI i krypto

W świecie technologii i kryptowalut pojawiły się dwa głośne tematy związane z odpowiedzialnością dużych firm. Z jednej strony Anthropic podpisało wiążące porozumienie dotyczące ochrony danych uczniów i nauczycieli w szkołach. Z drugiej - Ethereum Foundation oraz współzałożyciel Ethereum Vitalik Buterin zostali pozwani przez byłą pracowniczkę organizacji, która twierdzi, że została zwolniona po ujawnieniu diagnozy nowotworu.

Anthropic i nowe standardy prywatności w szkołach

Anthropic zawarło porozumienie z Amerykańską Federacją Nauczycieli (AFT) oraz jej nowojorskim oddziałem UFT. Umowa ma charakter wiążący i obejmuje także już obowiązujące kontrakty z okręgami szkolnymi.

Najważniejsze zasady są jasne:

• dane uczniów i nauczycieli mogą być wykorzystywane wyłącznie do autoryzowanych celów edukacyjnych,
• informacje te nie mogą służyć do trenowania modeli AI,
• nie wolno ich sprzedawać ani wykorzystywać reklamowo,
• szkoły same decydują, jak długo dane są przechowywane i kiedy mają zostać usunięte,
• firma ma też zapewniać szkołom i rodzinom większą przejrzystość w kwestii tego, jakie dane zbiera, jakie ma ograniczenia i jakie zabezpieczenia stosuje.

Porozumienie obejmuje również produkty AI Anthropic, w tym Claude for Teachers. W praktyce oznacza to, że firma ma dostosować swoje narzędzia do środowiska szkolnego, w którym użytkownikami mogą być osoby niepełnoletnie, a decyzje dotyczące technologii zapadają wspólnie z udziałem nauczycieli, administracji i rodziców.

Presja na firmy technologiczne rośnie

Związkowcy podkreślają, że brak jasnych przepisów dotyczących AI sprawia, iż to organizacje pracownicze próbują wyznaczać standardy ochrony prywatności. Wskazują przy tym, że bez takich zabezpieczeń szkoły i rodziny nie powinny być zmuszane do wyboru między korzystaniem z nowych narzędzi a ochroną dzieci.

Anthropic nie jest jedyną firmą objętą takim podejściem. Wcześniej podobne ustalenia zawarto także z Microsoftem. Równolegle niektóre duże systemy szkolne same zaczynają ograniczać dostęp uczniów do narzędzi AI. W Nowym Jorku ogłoszono roczną moratorium na narzędzia AI dla uczniów w szkołach publicznych na rok szkolny 2026/27, a podobne ograniczenia zapowiedział także Los Angeles Unified School District.

Pozew przeciwko Ethereum Foundation i Vitalikowi Buterinowi

Drugi wątek dotyczy Ethereum Foundation. Była pracowniczka fundacji, Kayleen Fulton, złożyła pozew w sądzie federalnym w Kolorado przeciwko organizacji, Vitalikowi Buterinowi i kilku innym osobom.

Fulton twierdzi, że została zwolniona krótko po tym, jak poinformowała o diagnozie nowotworu. Według jej relacji kierowała zespołem wspierającym protokół i była w społeczności Ethereum znana pod pseudonimem Nixo. Z dokumentów wynika, że miało to nastąpić 13 dni po ujawnieniu choroby.

W pozwie pojawia się również wątek wewnętrznego listu pracowników, który miał zakwestionować nową dyrektywę fundacji. Fulton i jej współpracownik mieli zebrać pod nim 53 podpisy. Pracownicy mieli zgadzać się z celami nowego kierunku fundacji, ale nie z wymaganiem, by potwierdzać poparcie dla niego jako warunek utrzymania pracy.

O co chodziło w sporze wewnątrz fundacji

Z pozwu wynika, że fundacja opublikowała w marcu nowy mandat, określający jej rolę w rozwoju Ethereum. Dokument akcentował m.in. odporność na cenzurę, open source, prywatność i bezpieczeństwo, a także koncentrację na aktualizacjach protokołu, badaniach i narzędziach dla deweloperów.

W treści pozwu pojawia się też zarzut dotyczący fragmentu mandatu, który część pracowników uznała za kontrowersyjny ze względu na odniesienie do rytualnego samobójstwa. Według pozwu przedstawiciel fundacji miał stwierdzić, że zapis był metaforyczny.

Fulton domaga się odszkodowania, utraconych zarobków i zadośćuczynienia za rzekomą dyskryminację ze względu na niepełnosprawność, działania odwetowe oraz naruszenie praw związanych z urlopem medycznym.

Co łączy te sprawy

Choć sprawy Anthropic i Ethereum Foundation dotyczą zupełnie różnych obszarów, łączy je jeden motyw: odpowiedzialność organizacji technologicznych. W obu przypadkach chodzi o to, jak firmy i fundacje traktują ludzi - użytkowników, pracowników i całe społeczności - gdy technologia zaczyna wpływać na ich prywatność, bezpieczeństwo i prawa.

W przypadku szkół stawką jest ochrona danych niepełnoletnich. W przypadku Ethereum Foundation - ocena, czy wewnętrzne decyzje organizacji były podejmowane w sposób zgodny z prawem i zasadami równego traktowania.

Szerszy kontekst

Oba wydarzenia pokazują, że sektor technologiczny znajduje się pod coraz większą presją. Z jednej strony rośnie zapotrzebowanie na narzędzia AI w edukacji i pracy. Z drugiej - coraz częściej pojawia się pytanie, kto kontroluje dane, jak są one używane i czy organizacje rzeczywiście przestrzegają zasad, które same deklarują.

To temat istotny także dla rynku krypto, bo Ethereum i szeroko pojęty ekosystem blockchain od dawna funkcjonują nie tylko jako technologia finansowa, ale też jako przestrzeń sporów o decentralizację, prywatność i odpowiedzialność liderów.