Rosja reguluje krypto, ale blokuje płatności

Pierwsza ustawa krypto w Rosji

Władimir Putin podpisał pierwszą rosyjską ustawę, która porządkuje rynek kryptowalut. To ważny krok, bo po wcześniejszych przepisach z 2020 roku w kraju wciąż brakowało spójnych zasad dla giełd, depozytariuszy, brokerów i izb rozliczeniowych.

Nowe prawo zacznie obowiązywać 1 września 2026 roku, ale część zapisów dotyczących emisji i obrotu aktywami cyfrowymi została odsunięta do 1 września 2027 roku. Oznacza to, że rosyjski rynek będzie jeszcze przez wiele miesięcy działał w trybie przejściowym.

Handel dozwolony, płatności nadal zakazane

Najważniejsza zmiana polega na tym, że obrót kryptowalutami zostaje formalnie włączony w ramy prawne. Jednocześnie państwo nie zgadza się na używanie ich jako środka płatniczego.

W praktyce oznacza to, że:

• kupno i sprzedaż kryptowalut będzie legalne w określonych ramach,
• płacenie kryptowalutami za towary i usługi w Rosji pozostaje zakazane,
• zakazana pozostaje również reklama takiego sposobu płatności,
• wyjątek przewidziano dla transakcji handlu zagranicznego między rezydentami i nierezydentami.

Ten ostatni zapis nie jest przypadkowy. Rosja już wcześniej wykorzystywała kryptowaluty w rozliczeniach międzynarodowych, próbując omijać skutki zachodnich sankcji i ograniczeń w systemie dolarowym.

Limity dla zwykłych inwestorów

Ustawa wprowadza podział uczestników rynku na dwie grupy.

Inwestorzy detaliczni

Osoby niezaliczone do grona inwestorów kwalifikowanych będą mogły kupować kryptowaluty tylko do limitu 300 000 rubli rocznie na pośrednika, czyli około 3700 dolarów według podanych wyliczeń.

Nie wskazano jednak szczegółowo, które aktywa mają być uznane za dopuszczalne w tej kategorii. Wiadomo tylko, że chodzi o najbardziej płynne kryptowaluty.

Inwestorzy kwalifikowani

Druga grupa, czyli inwestorzy kwalifikowani, nie ma żadnego limitu zakupów. Mogą nabywać dowolne aktywa cyfrowe.

Obie kategorie mają przechodzić specjalny test dopasowania. Co ciekawe, status kwalifikowanego może zostać przyznany także na podstawie historii wcześniejszych transakcji kryptowalutowych, bez konieczności spełnienia bardzo wysokiego progu majątkowego.

To istotna zmiana, ponieważ wcześniej rosyjski bank centralny forsował znacznie ostrzejsze warunki, chcąc ograniczyć dostęp do kryptowalut niemal wyłącznie dla najbogatszych.

Giełdy i pośrednicy pod nadzorem

Nowe przepisy obejmują także firmy działające na rynku.

Aby legalnie funkcjonować, giełdy kryptowalut mają:

• zarejestrować się w specjalnym rejestrze,
• posiadać co najmniej 15 milionów rubli kapitału własnego,
• przystąpić do organizacji samoregulacyjnej rynku finansowego.

To oznacza wyjście z dotychczasowej szarej strefy, choć wejście na rynek nadal będzie możliwe tylko dla podmiotów spełniających konkretne wymagania.

Istnieje też okres przejściowy dla obecnych operatorów. Firmy już działające będą mogły funkcjonować bez pełnej rejestracji do 1 lipca 2027 roku, a podmioty związane z aktywami finansowymi cyfrowymi dostaną czas do 1 marca 2027 roku.

Minowanie też pod presją

Regulacja handlu kryptowalutami nie zmienia jednocześnie twardego kursu wobec miningu. W Rosji wydobycie kryptowalut zostało zalegalizowane i opodatkowane pod koniec 2024 roku, ale władze nadal ograniczają je regionalnie.

Od 15 sierpnia 2026 roku do końca 2032 roku zakaz obejmie:

• Moskwę,
• obwód moskiewski,
• część obwodu kurskiego.

Wcześniej podobne ograniczenia wprowadzono już w innych regionach, głównie z powodu przeciążenia sieci energetycznej. Mimo tego Rosja pozostaje jednym z największych ośrodków wydobycia Bitcoinów na świecie.

Rynek krypto w Rosji już działa, ale po rosyjsku

Nowe prawo nie otwiera całkowicie wolnego rynku. Raczej porządkuje istniejące już kanały i nadaje im państwowy nadzór.

W Rosji działają już instrumenty powiązane z kryptowalutami, a lokalne instytucje finansowe testują produkty oparte na cenie Bitcoina. Jednocześnie na rynku pojawił się też stablecoin powiązany z rublem, który według danych przywoływanych w źródłach obsłużył ogromny wolumen transakcji.

To pokazuje, że rosyjskie podejście do krypto jest dwutorowe: z jednej strony kontrola i ograniczenia, z drugiej wykorzystanie aktywów cyfrowych tam, gdzie są przydatne państwu i biznesowi.

Co oznacza ta ustawa

Najprościej mówiąc, Rosja nie legalizuje kryptowalut jako codziennego pieniądza. Legalizuje natomiast ich obrót w ściśle kontrolowanym systemie.

Dla zwykłych użytkowników to oznacza małe limity i brak prawa do płacenia Bitcoinem w sklepie. Dla większych graczy i instytucji — większą przejrzystość oraz możliwość działania w ramach oficjalnych przepisów.

Jedno pozostaje bez zmian: w rosyjskim systemie finansowym rouble nadal ma pełny monopol na płatności wewnętrzne.