USA i Europa zaostrzają kurs wobec krypto

Dwie różne decyzje, jeden wspólny kierunek

8 maja 2026 roku dwa ważne sygnały z USA i Europy pokazały, że władze coraz mocniej porządkują rynek krypto. W Iowa podpisano ustawę obejmującą crypto ATM nowymi wymogami licencyjnymi i nadzorczymi, a prezes Europejskiego Banku Centralnego Christine Lagarde jasno stwierdziła, że stablecoiny nie są najlepszą drogą do wzmacniania globalnej roli euro.

Choć oba tematy dotyczą różnych segmentów rynku, łączy je jedno: rosnąca presja regulacyjna na rozwiązania, które jeszcze do niedawna rozwijały się znacznie szybciej niż otaczające je przepisy.

Iowa bierze pod lupę crypto ATM

Władze stanu Iowa zaostrzyły zasady działania operatorów kryptowalutowych bankomatów. Zgodnie z nową ustawą firmy prowadzące takie kioski muszą posiadać licencję money transmission zanim zaczną je posiadać, obsługiwać, reklamować lub pośredniczyć w ich funkcjonowaniu na terenie stanu.

Nowe przepisy obejmują także:

obowiązek raportowania lokalizacji urządzeń,
szersze wymagania dotyczące ujawniania opłat,
mocniejsze uprawnienia egzekucyjne dla władz stanowych,
uznanie naruszeń za praktyki niezgodne z prawem w ramach ochrony konsumentów.

Operatorzy mają też przekazywać Iowa Division of Banking listę wszystkich lokalizacji, którymi zarządzają, a każdą zmianę zgłaszać w ciągu 30 dni. Sama lista ma być publikowana online.

Wyższe kary i szersze uprawnienia śledcze

Nowa ustawa wzmacnia również pozycję prokuratora generalnego stanu Iowa. Jeśli istnieje uzasadnione podejrzenie naruszenia, urząd może wystąpić o:

nakaz sądowy (injunction),
nakaz dostosowania się do przepisów,
kary cywilne do 10 000 dolarów za każde naruszenie.

Dodatkowo przewidziano nawet 100 000 dolarów kary za złamanie nakazów związanych z egzekwowaniem prawa wobec cyfrowych kiosków finansowych.

W praktyce oznacza to, że rynek crypto ATM w Iowa będzie działał pod znacznie ostrzejszym nadzorem niż dotąd.

Ochrona przed scamami i limity transakcji

Nowe prawo nie pojawiło się znikąd. W stanie od dłuższego czasu narasta problem oszustw związanych z crypto ATM. Wcześniejsze regulacje, które weszły w życie w lipcu 2025 roku, już wcześniej wprowadziły m.in. limity transakcji, obowiązek zwrotu środków w przypadku oszustwa, limity opłat i szczegółowe ostrzeżenia dla klientów.

Tamte przepisy zakładały m.in., że:

użytkownik nie może przelać ani odebrać więcej niż 1000 dolarów dziennie przez maszynę,
nowy klient jest ograniczony do 10 000 dolarów łącznych transakcji przez pierwsze 30 dni u danego operatora,
ofiary oszustw mogą otrzymać zwrot, jeśli zgłoszą sprawę w ciągu 90 dni i dostarczą wymagane dokumenty.

W trakcie wcześniejszych debat legislacyjnych pojawiała się też informacja, że w ciągu trzech lat Iowanie mogli stracić na scamach z użyciem crypto ATM około 20 milionów dolarów.

Lagarde: stablecoiny nie wzmocnią euro tak, jak chcą niektórzy

Z Europy płyną natomiast sygnały, że EBC nie zamierza traktować stablecoinów jako głównego narzędzia wzmacniania pozycji euro.

Christine Lagarde podkreśliła, że Europa powinna budować tokenized settlement infrastructure opartą na pieniądzu banku centralnego, zamiast polegać na prywatnych stablecoinach. Jej zdaniem debata o stablecoinach zbyt często miesza dwie różne kwestie:

funkcję monetarną,
funkcję technologiczną.

Według Lagarde te dwa aspekty nie muszą iść ze sobą w parze, a sama obecność stablecoinów nie rozwiązuje problemu europejskiej konkurencyjności.

Ryzyka dla stabilności finansowej

Szefowa EBC przyznała, że stablecoiny denominowane w euro i działające zgodnie z unijnym rozporządzeniem MiCA mogłyby zwiększyć popyt na bezpieczne aktywa z eurolandu. Zastrzegła jednak, że wiąże się to z istotnymi zagrożeniami.

Wśród nich wymieniła:

ryzyko runów na fundusze,
kruchość rezerw,
osłabienie transmisji polityki pieniężnej, jeśli depozyty odpływają z banków,
możliwość przenoszenia napięć na rynki aktywów bazowych.

Jako przykład wskazała epizod z 2023 roku, gdy po upadku Silicon Valley Bank stablecoin USDC na krótko stracił parytet z dolarem, bo ujawniono jego ekspozycję na ten bank.

Technologia tak, ale pod kontrolą centralnego pieniądza

Lagarde nie odrzuciła samej technologii tokenizacji. Zaznaczyła, że stablecoiny mogą ułatwiać płatności i rozliczenia ponad granicami, bez konieczności korzystania z rozbudowanego systemu pośredników.

Jednocześnie podkreśliła, że podobne zastosowania mogą realizować również inne formy pieniądza tokenizowanego, w tym depozyty banków komercyjnych albo pieniądz banku centralnego.

Dlatego Europejski Bank Centralny rozwija własne projekty infrastrukturalne, takie jak:

Pontes – rozwiązanie dla rozliczeń hurtowych w pieniądzu banku centralnego,
Appia – plan budowy interoperacyjnego europejskiego ekosystemu tokenized finance do 2028 roku.

Coraz większa presja na sektor krypto

Wydarzenia z Iowa i wypowiedzi szefowej EBC pokazują, że wokół krypto rośnie oczekiwanie większej odpowiedzialności regulacyjnej. Z jednej strony chodzi o ochronę konsumentów przed oszustwami przy crypto ATM, z drugiej o to, by prywatne stablecoiny nie przejęły roli, którą banki centralne chcą zachować dla własnych systemów rozliczeniowych.

Rynek krypto pozostaje więc pod coraz mocniejszą presją instytucji publicznych, które nie tylko reagują na nadużycia, ale też próbują wyznaczyć granice dla kolejnej fazy rozwoju tokenizacji.